Yatırımcıyı tanıyın
Joel Greenblatt (1957) 1985'te Gotham Capital'i kurdu ve uzun yıllar yönetti; Columbia Business School'da değer yatırımı dersi veriyor. 2005'te yayımladığı The Little Book That Beats the Market (Piyasayı Yenen Küçük Kitap) ile yaklaşımını, çocuklarına anlatır gibi sade bir dille herkese açtı.
Temel fikir
İyi bir şirketi ucuza almak yatırımın özüdür. Greenblatt bunu iki sayıya indirger: sermaye getirisi (şirket kullandığı sermayeyle ne kadar kazanıyor, yani ne kadar iyi bir iş) ve kazanç getirisi (ödediğin fiyata göre ne kadar kazanç alıyorsun, yani ne kadar ucuz). Tüm şirketleri bu iki ölçüte göre ayrı ayrı sıralar, sıraları toplar ve en iyi toplam sıraya sahip şirketleri seçer.
Kriterler neden bunlar?
Kazanç getirisini FVÖK / firma değeri olarak hesaplıyoruz; firma değeri borcu da içerdiği için borçlu ve borçsuz şirketleri adil karşılaştırır. Sermaye getirisi FVÖK / (net işletme sermayesi + net maddi duran varlık). İkisinin sıra toplamına göre ilk 30 şirket listeye girer; bu, Greenblatt'ın kitabındaki yöntemin aynısıdır.
Türkiye'ye nasıl uyarladık?
Greenblatt'ın kendisi gibi finans şirketlerini ve kamu hizmetlerini dışarıda bırakıyoruz. Ek olarak gayrimenkul yatırım ortaklıklarını da çıkarıyoruz, çünkü değerleme kazançları FVÖK'ü olduğundan yüksek gösteriyor. Büyüklük eşiği koymuyoruz; küçük ama kârlı ve ucuz şirketler de sıralamaya girer. İşlem yapılabilirliği, tüm gözlüklerde uygulanan günlük ortalama 10 milyon TL işlem hacmi alt sınırı sağlar.
Yaklaşımın zayıf yanları
- Tek bir yılın FVÖK'üne dayanır; döngüsel sektörlerde kârın zirve yaptığı yıl şirketi olduğundan ucuz gösterir.
- Mekanik bir yöntemdir; Greenblatt'ın kendisi de yöntemin yıllarca piyasanın gerisinde kalabileceğini ve sabır gerektirdiğini vurgular.
- Türkiye'de kur farkları ve enflasyon muhasebesi FVÖK'ü ve sermaye tabanını bozabilir.
- Holdinglerde konsolide tablolar iştiraklerin etkisini karıştırır; sonuç tek bir işin kalitesini yansıtmayabilir.